W dniu 16 stycznia br. w Brukseli odbyło się posiedzenia Grupy Roboczej EDA ds. WTO oraz Komitetu ds. handlu i gospodarki.
Grupa Robocza ds. WTO: Zgodnie z przedstawionymi informacjami, na forum WTO podjęto kolejną próbę zorganizowania pod koniec grudnia ub.r. spotkania ministrów handlu krajów członkowskich tej organizacji. Próba ta jednak zakończyła się fiaskiem. Natomiast w dniu 6 grudnia opublikowano kolejną wersję porozumienia ramowego WTO w sprawie rolnictwa. Tekst ten jest nadal analizowany przez EDA.Równolegle do wielostronnych negocjacji na forum WTO toczą się negocjacje dwustronne. EDA podejmuje działania, których celem jest zapewnienie, że produkty mleczarskie nie zostaną wyłączone z zakresu obowiązywania porozumienia, które ma zostać zawarte pomiędzy UE a Kanadą.Toczą się również negocjacje dotyczące artykułu XXIV porozumienia WTO – związane z przyjęciem do UE Bułgarii i Rumunii w 2007r. Obecność tych krajów we Wspólnocie może mieć wpływ na zobowiązania UE w zakresie stosowania refundacji eksportowych oraz możliwości UE w zakresie dostępu do rynków krajów trzecich (np. zwiększone kontyngenty taryfowe). Nie przewiduje się jednak istotnych zmian.Po przybyciu na obrady przedstawicieli Komisji Europejskiej, przewodniczący Grupy Roboczej Pan Peter Dawson (Dairy UK) po raz kolejny przypomniał priorytety EDA w zakresie negocjacji WTO tj. brak przyznania statusu produktu wrażliwego, któremukolwiek z produktów mleczarskich oraz utrzymanie ceł specyficznych dla produktów mleczarskich.Przedstawiciele Komisji natomiast wyjaśnili przyczyny braku postępów w negocjacjach, które zgodnie z przedstawionymi informacjami związane są brakiem woli politycznej. Proces negocjacji jest wstrzymywany również przez zmianę administracji w USA oraz wybory w Indiach. Przypuszczalnie posiedzenie ministrów handlu mogłoby się odbyć jeszcze przed wakacjami.
Komitet handlu i gospodarki: Na prośbę Zarządu EDA do porządku obrad włączono dodatkowe dwa punkty:
· Dyskusja i ocena nadzwyczajnych zmian sytuacji na rynku mleka, które zaszły w minionych 18 miesiącach w celu poznania ich przyczyn oraz analiza instrumentów zarządzania rynkiem, które w przyszłości mogłyby dopomóc w łagodzeniu ekstremalnych wahań cen.
· Dyskusja nad sformułowaniem komunikatu prasowego EDA, który będzie przygotowany w reakcji na ponowne wprowadzenie środków wsparcia rynkowego oraz uzgodnienie treści pisma skierowanego do Komisji dotyczącego sposobu stosowania wsparcia rynkowego oraz osiągnięcia celu jego stosowania.
W toku dyskusji nad nadzwyczajnymi zmianami sytuacji na rynku mleka uzgodniono powołanie grupy zadaniowej, która podejmie prace w tym zakresie.
W wyniku dyskusji nad drugim punktem obrad przygotowano stosowne pismo do Komisarz Fischer Boel.
Ponadto omówiono aktualną sytuację rynkową – zarówno w oparciu o dane zgromadzone przez Sekretariat EDA, jak i w oparciu o komentarze poszczególnych delegacji krajów członkowskich.
Przewodniczący Komitetu Jan Martin Vrij (NZO – Holandia) podsumowując ocenę sytuacji rynkowej stwierdził, że jest oczywistym, że przemysł mleczarski znajduje się w kryzysie, a prognozy zmian sytuacji nie są pozytywne. Podkreślił również, fakt że w żadnym kraju należącym do UE nie udało się zmusić sieci handlowych do obniżek cen produktów mleczarskich mimo spadku cen u producentów – na co zwróciło uwagę wiele delegacji.
Wszystkie delegacje zgodziły się również, co do potrzeby przedłużenia stosowania skupu interwencyjnego, jednak by miał on realny wpływ na rynek ceny skupu interwencyjnego stosowane w ramach procedur przetargowych musiałyby być zbliżone do stałych cen interwencyjnych obowiązujących przed przekroczeniem ilościowych limitów skupu.
Kolejnym punktem obrad był przegląd funkcjonowania WPR. Zdaniem delegacji Wielkiej Brytanii zapisana w konkluzji z przeglądu konieczność przygotowania raportów (w 2010 i w 2012) na temat zmian sytuacji rynkowej oraz funkcjonowania mechanizmów regulacji rynku mleka może spowodować ponowne otwarcie dyskusji nad funkcjonowaniem systemu kwot mlecznych.
Ponadto omówiono istotne zagadnienia związane z poszczególnymi krajami trzecimi:
Kanada: Komisja Europejska aktywnie analizuje nowe kanadyjskie normy dla serów. Kanada obiecała elastyczne podejście przy stosowaniu nowych norm, jednakże Komisja Europejska jest skłonna wzmocnić swój sprzeciw wobec nowych norm o ile otrzyma wsparcie w tej sprawie od przemysłu mleczarskiego.
USA: EU kwestionuje procedury importowe do USA (tzw. dairy assessment). Komisja być może przedstawi tę kwestię na forum WTO.
Algieria: kraj ten zerwał kontrakty na dostawy produktów, jak też dotyczące tranzytu. Operatorzy w chwili obecnej renegocjują umowy. Komisja została powiadomiona o tym zagadnieniu i będzie obserwować sytuację.
Ukraina: zgodnie z doniesieniami Ukraina nie wpuszcza mieszanych przesyłek zawierających produkty mleczarskie z Niemiec, Belgii oraz Holandii. EDA prosi członków o dostarczenie ewentualnych dowodów takiego postępowania, które można by przedstawić Komisji Europejskiej.
Korea Południowa: kraj ten poinformował WTO o zmianie przepisów w zakresie dopuszczalnych poziomów melaminy – obecnie wynoszą zero.
Ponadto omówiono priorytety prac Komitetu Handlu i Gospodarki na rok 2009 (patrz Biuletyn Informacyjny nr 2/2009) i omówiono wyniki prac grupy zadaniowej EDA ds. Zielonej Księgi w sprawie jakości produktów rolnych. Grupa Zadaniowa przygotowała stanowisko przemysłu mleczarskiego w tej sprawie, które zostało przekazane do Komisji.
Omówiono również sytuację rynkową na podstawie prezentacji przygotowanej przez ZMP. Obraz jaki wyłania się z przedstawionych danych jest następujący: maleją ceny wszystkich produktów rolnych, cena OMP jest najniższa od roku 1980, a masła od lat ’60 (po uwzględnieniu inflacji).
