W dniach 14-16 października 2026r. w Bratysławie odbył się doroczny kongres Europejskiego Stowarzyszenia Mleczarskiego (EDA). Program kongresu oprócz posiedzeń grup roboczych, komitetów i Zarządu organizacji obejmował również Walne zgromadzenie oraz doroczną konferencję.

W dniu 16 października 2026r. odbyło się Walne zgromadzenie EDA, w którym wziął udział Marcin Hydzik, Prezes Zarządu Związku Polskich Przetwórców Mleka. Udział w kongresie EDA, w tym w Walnym zgromadzeniu EDA był dofinansowany ze środków Funduszu Promocji Mleka.

Program zgromadzenia oprócz wymaganych statutem EDA punktów (zatwierdzenie porządku obrad, przyjęcie protokołu z poprzedniego Walnego zgromadzenia, przyjęcie budżetu, udzielenie absolutorium Zarządowi za poprzedni rok itp.) obejmował m.in. zatwierdzenie nowego składu Zarządu EDA, prezentację Słowackiego Związku Mleczarskiego dotyczącą słowackiego sektora mleczarskiego oraz wystąpienie nowego Prezesa Zarządu EDA dotyczące kierunków prac organizacji na najbliższe lata.

Zatwierdzenie Prezydenta EDA i Zarządu EDA
Walne zgromadzenie EDA zatwierdziło Zarząd EDA na kadencję 2027-2028 w następującym składzie:

Prezydent EDA

• Pan Koert Verkerk – Holandia, RFC

Wiceprezydenci EDA / członkowie Zarządu

• Pan Ingo Müller – Niemcy, DMK, Prezes zarządu
• Pan Gilles Gérard – Luksemburg, Luxlait, Prezes zarządu
• Pani Hanne Søndergaard – Dania, Arlafoods, EVP

Członkowie Zarządu EDA

• Austria – Pan Helmut Petschar, Kärtnermilch, Prezes zarządu
• Belgia – Pani Lien Callewaert,  CBL-BCZ, Prezes zarządu
• Czechy – Pan Jiří Kopáček, Czech Dairy Association, Prezes zarządu
• Finlandia – Pani Anna-Kaisa Auvinen, Valio,Ddyrektor
• Francja – Pani Géraldine Amiel,  Lactalis, Dyrektor ds. komunikacji
• Grecja – Dr Christos Apostolopoulos, FC Hellas, Dyrektor
• Irlandia – Pan Conor Mulvihill, DII, Prezes zarządu
• Włochy – Pan Vittorio Fiore,  Lactalis Italia
• Holandia – Pan Albert de Groot, Vreugdenhil, Prezes zarządu
• Polska – Pan Marcin Hydzik, Prezes Zarządu ZPPM
• Portugalia – Pan Rui Baptista, BEL Portugal, dyrektor
• Słowenia – Pani Maja Zdeličan, Ljubljanske Mlekarne
• Hiszpania – Pan Antoni Bandrés, Danone, dyrektor
• Szwecja – Pan Peter Kofoed,  LRF

Członkowie  stowarzyszeni:

• * Wielka Brytania – Dr Judith Bryans, Dairy UK, Prezes zarządu
• ** Słowacja – Pan Peter Novorolnik, Rajo Meggle, Prezes zarządu
• ** Gruzja –  nie wskazano reprezentanta
• ** Estonia – Pan Maido Solovjov,  Valio Estonia, Prezes zarządu

* członek stowarzyszony ze statusem obserwatora w Zarządzie
** członek partnerski ze statusem obserwatora i z ograniczonym udziałem w posiedzeniach Zarządu (zgodnie z podpisaną umową)

Spojrzenie na słowacki sektor mleczarski
Zuzana Nouzovská, Prezes zarządu Słowackiego Związku Mleczarskiego, przedstawiła kluczowe informacje na temat słowackiego sektora mleczarskiego zgodnie ze stanem na 2025r. tj.:

• Słowacja produkuje rocznie 928 570 ton mleka, co odpowiada za 0,6% całkowitej produkcji Unii Europejskiej.
• Samowystarczalność kraju w tym sektorze wynosi 74%.
• Sektor generuje wartość produkcji na poziomie 973 mln EUR (18% całego przemysłu spożywczego) i zysk operacyjny rzędu 42,5 mln EUR.
• Hodowla: Na 312 farmach mlecznych utrzymywane jest 108 000 krów, a średnia wydajność z jednej sztuki wynosi 8 754 kg. Najpopularniejszą rasą jest holsztyno-fryzyjska (46%) oraz słowacka bydło pstrokate (36%).
• Konsolidacja rynku: Choć na Słowacji działa 80 mleczarni, rynek jest silnie skonsolidowany – aż 98% mleka przetwarzanych jest przez 18 największych zakładów. Krajowe przetwórstwo opiera się w 95% na rodzimym surowcu.
• Struktura produktów: Słowackie mleko trafia głównie do produkcji serów (48%) oraz mleka spożywczego (31%). Ważną rolę odgrywają sery tradycyjne – 11 z nich posiada unijne chronione oznaczenia (np. bryndza, oštiepok, parenica).
• Kraj konsumuje 46% swoich wyrobów na rynku wewnętrznym, a 54% trafia na eksport.
• Głównym kierunkiem wysyłek jest Unia Europejska (94% eksportu), z czego ponad połowa (51%) trafia bezpośrednio do Czech, a w dalszej kolejności na Węgry (15%) i do Niemiec (11%).
• W kraju funkcjonuje Fundusz Mleczny (Milk Fund), do którego od 2008r. trafiło łącznie ponad 9 mln EUR na promocję słowackiego mleka.
• Do głównych celów strategicznych sektora należą: inwestycje w przetwórstwo i produkcję, zwiększenie krajowej konsumpcji, utrzymanie pogłowia krów oraz utworzenie nowej, międzybranżowej organizacji mleczarskiej.

Kierunki prac EDA na najbliższe lata
Nowo wybrany Prezydent EDA Koert Verkerk przedstawił główne cele polityczne i techniczne oraz obszary pracy organizacji:

• Kształtowanie europejskiego otoczenia, aby umożliwić naszym przedsiębiorstwom rozwój. Utrzymanie brukselskiej maszynerii regulacyjnej i politycznej „pod kontrolą” to ogromna ambicja, ale jest to warunek konieczny powodzenia strategii naszych firm, nie tylko w Europie, lecz także globalnie. Ambicją jest ujednolicenie naszych priorytetów i podejść na poziomie UE, tak aby mówić jednym głosem;
• Temat naszej dorocznej konferencji „Europejskie mleczarstwo – lokalne korzenie i globalna konkurencyjność” został dobrze dobrany. Choć nasze korzenie są lokalne, otoczenie gospodarcze jest globalne dla wszystkich mleczarni, niezależnie od ich wielkości. To globalne otoczenie jest coraz silniej kształtowane przez wydarzenia daleko poza granicami naszych krajów czy Europy. Jednocześnie konkurencja międzynarodowa się nasila. Nie możemy ignorować faktu, że reszta świata nadrabia dystans pod względem produkcji mleka i jakości produktów. Inne światowe regiony mleczarskie intensywnie inwestują w produkcję, technologie i infrastrukturę przetwórczą, aby wzmocnić swoją pozycję na rynkach globalnych. Konkurenci ci działają w odmiennych warunkach. Jeśli europejscy producenci będą stale mierzyć się z wyższymi kosztami produkcji, jeśli inwestowanie stanie się trudniejsze, jeśli złożoność administracyjna pochłonie zbyt wiele zasobów lub jeśli dostęp do rynków międzynarodowych zostanie ograniczony, nasza pozycja konkurencyjna osłabnie;
• Innym wyróżniającym wyzwaniem dla europejskiego mleczarstwa jest i pozostanie nasza zrównoważoność środowiskowa. Od naszego sektora oczekuje się zmniejszenia śladu środowiskowego, poprawy dobrostanu zwierząt, ochrony bioróżnorodności, gospodarowania zasobami wodnymi i wkładu w realizację celów klimatycznych. Jednocześnie musimy pozostać opłacalni ekonomicznie i nadal zapewniać konsumentom przystępną cenowo, pożywną żywność;
• Wyniki środowiskowe nie mogą być oddzielone od wyników ekonomicznych. Gospodarstwo, które nie jest w stanie generować trwałego dochodu, nie może wystarczająco inwestować w swoją przyszłość. Przedsiębiorstwo przetwórcze, które nie może osiągać rozsądnego zwrotu, nie sfinansuje technologii potrzebnych do poprawy efektywności. A bez rentownych gospodarstw nie ma bezpiecznych dostaw europejskiego mleka dla naszych przetwórców.

Termin i miejsce następnej dorocznej konwencji EDA
Sekretarz Generalny EDA, Alexander Anton poinformował Walne zgromadzenie EDA, że kolejna Doroczna Konwencja EDA odbędzie się w dniach 27–29 października 2027 r. w Rennes we Francji.