1. Architektura rynku GDT

Sprzedający to w dominującej mierze Fonterra — nowozelandzka spółdzielnia mleczarska, która odpowiada za dużą część produktów oferowanych na GDT. Obok niej pojawiają się amerykańskie i europejskie firmy  (np. Arla, Solarec, czy DMK Group). GDT jest dla Fonterry mechanizmem price discovery i sprzedaży eksportowej — przychody ze sprzedaży są denominowane w dolarach amerykańskich i następnie przeliczane na nowozelandzkie dolary po kursach osiągniętych przez Fonterrę. Oznacza to, że kurs NZD/USD jest istotną zmienną kosztową dla sprzedających.

Kupujący to przede wszystkim duże firmy przetwórcze, importerzy i handlarze hurtowi z Azji Wschodniej, Azji Południowej, Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej. Kluczowym motywem zakupowym jest zabezpieczenie dostaw — kupujący chcą sobie zagwarantować podaż, a nie jedynie upolować chwilowo niską cenę spot. Każdy produkt ma swój odrębny profil geograficzny nabywców, co tłumaczy, dlaczego poszczególne produkty mogą się zachowywać tak odmiennie w obrębie jednej aukcji.

2. Kontekst makro

Sesja z 2 czerwca 2026 r. rozgrywa się w specyficznym momencie cyklu. Produkcja mleka w głównych regionach eksportowych pozostaje wysoka, a wzrost podaży utrzymuje presję na ceny. Globalne rynki mleczarskie są dobrze zaopatrzone, wspomagane przez relatywnie niskie ceny pasz, które zachęcają do utrzymywania produkcji na wysokim poziomie.

Nowozelandzki sezon 2025/2026 był rekordowy pod względem produkcji mleka, przewyższając poprzedni rekord z sezonu 2020/2021.

3. Analiza produktowa z uwzględnieniem czynników popytowo-podażowych

Bezwodny tłuszcz mleczny / AMF/ Butteroil (+5,3% do 5 726 EUR/t)

To zdecydowanie najważniejszy wynik tej sesji i zarazem najlepiej udokumentowany fundamentami.

Indie są strukturalnie uzależnione od importu AMF — produkcja krajowa pokrywa zaledwie 40–50% całkowitego popytu przemysłowego, szacowanego na 85–95 tys. ton rocznie w 2026 r. Sezonowe niedobory śmietany w okresie od kwietnia do czerwca ograniczają krajową produkcję AMF, zmuszając przetwórców do importu lub redukcji wykorzystania mocy produkcyjnych do 60–70% w tych miesiącach.

Indie są w szczycie sezonu chudego (lean season), kiedy krajowe krowy dają mniej mleka i mniej tłuszczu. Wzrost cen kontraktów o 5,3% to nie spekulacja: to indyjskie firmy mleczarskie (Amul, Mother Dairy, prywatni przetwórcy) kupują tłuszcz, którego nie mają u siebie.

Dodatkowym kupującym jest Bliski Wschód i Afryka Północna — producenci mleka rekombinowanego, którzy mieszają AMF z SMP, by odtworzyć mleko płynne. W rejonie występuje letni wzrost konsumpcji przetworów mlecznych. Majowy spadek AMF mógł być przejściowym wyczerpaniem popytu po wcześniejszym budowaniu zapasów, a czerwcowe odbicie jest podyktowane bezpośrednią potrzebą sezonową.

Laktoza (+4,6% do 1 381 EUR/t)

Chiny notują dynamiczny wzrost importu laktozy — w ciągu pięciu lat wzrósł on o 68% do 168 800 ton, prawdopodobnie odzwierciedlając popyt ze strony producentów mleka modyfikowanego, oraz rosnącego segmentu nutraceutyków.

Laktoza jest produktem wysoce niszowym na GDT — wystawiany jest zazwyczaj tylko jeden kontrakt i pochodzi od wąskiego grona sprzedających (głównie Fonterra i Arla). Tak wysoki wzrost o 4,6% przy jednym kontrakcie może oznaczać po prostu, że jeden duży kupujący (chińska firma farmaceutyczna lub producent mleka dla niemowląt) pilnie potrzebował dostaw . To rynek, gdzie pojedyncza transakcja potrafi zmienić wartość indeksu.

Maślanka w proszku / BMP/Buttermilk Powder (+3,0% do 3 072 EUR/t

BMP to produkt uboczny produkcji masła — pojawia się na rynku, gdy produkcja masła jest wysoka. Przy rekordowej podaży mleka w Nowej Zelandii i wysokich cenach masła przetwórcy aktywnie produkowali masło, generując przy okazji BMP.
Nabywcami są przede wszystkim producenci wyrobów cukierniczych, piekarnie i producenci mieszanek mlecznych w Azji Południowej i Południowo-Wschodniej. Wzrost o 3% po nieobecności w poprzedniej sesji sugeruje powrót regularnego kupującego, który uzupełnia zapasy po przerwie.

Cheddar (+1,8% do 3 968 EUR/t)

Australia prognozuje eksport cheddara na poziomie najwyższym od 2018 roku — 175 tys. ton w 2026 r., jednak ta podaż nie trafia na GDT w taki sposób, by wywierać presję na ceny spot. Głównym kupującym cheddara z GDT jest Japonia, Korea Południowa i w coraz większym stopniu Chiny. Chiny notują dynamiczny wzrost importu sera — w ciągu pięciu lat wzrósł on o 50%, przy tempie wzrostu rok do roku na poziomie +17%. To B2B i segment gastronomiczny — mozzarella i cheddar do pizzy, ser topiony do burgerów, twaróg kremowy do herbat mlecznych i kawiarni. Ten wzrost popytu strukturalnego tłumaczy, dlaczego kontrakt sierpniowy urósł o +3,1%, a wrześniowy o +5,0%

Niemniej kontrakty październikowy (-1,8%) i listopadowy (-2,2%) nadal korygują się w dół — rynek wciąż wycenia pewne ryzyko podażowe w dalszym terminie.

Masło (+1,2% do 4 924 EUR/t)

Masło kupują przede wszystkim importerzy europejscy i północnoamerykańscy (segment detaliczny i gastronomia) oraz Arabia Saudyjska, Rosja i Egipt (w przypadku masła newozelandzkiego). Wzrost wyhamowuje do +1,2% po +2,5% w maju, co może sygnalizować, że popyt europejski jest nasycony po wzroście cen masła w pierwszym kwartale 2026, a rynek wyczekuje sygnałów podażowych z sezonu wiosennego w Europie.

PMP / WMP (-2,2% do 3 182 EUR/t)

PMP koryguje się po wzroście o +1,2% z maja. Korekta jest dosyć równomierna we wszystkich kontraktach, co nie wskazuje na żaden konkretny problem strukturalny — raczej rynek oddaje część majowego wzrostu. Niemniej zejście poniżej poziomów z maja może być sygnałem osłabienia popytu z Chin lub innych rynków azjatyckich. Chińscy przetwórcy coraz częściej wybierają strategię masło + OMP zamiast PMP, ponieważ daje to lepsze zwroty ekonomiczne — wzrost produkcji masła krajowego generuje OMP jako produkt uboczny, zmniejszając zapotrzebowanie na importowane OMP. Dla PMP oznacza to podwójną presję: słabnący popyt chiński i rosnąca chińska samowystarczalność w segmencie proszkowym.

OMP/ SMP (-3,0% do 2 969 EUR/t)

Wynik OMP poniżej 3 000 EUR/t za kontrakt sierpniowy i wrześniowy to sygnał ostrzegawczy dla sprzedających. Rynki białek, w tym OMP i sery, były bardziej odporne na wcześniejsze spadki cenowe — notowały korekty rzędu 15%, podczas gdy tłuszcze spadały o 40%. Ale teraz OMP jest pod wyraźną presją z dwóch stron jednocześnie: podaży (rekordowa produkcja mleka w NZ i UE generuje duże ilości OMP jako produkt uboczny) i popytu (Chiny kupują mniej).

Mozzarella (-4,6% do 3 385 EUR/t)

To najgłębszy spadek sesji i zarazem najtrudniejszy do wyjaśnienia z perspektywy fundamentalnej, bo strukturalny popyt na mozzarellę pozostaje silny.

Europejskie ceny mozzarelli rosły gwałtownie od początku lutego 2026 r. — kupujący, którzy czekali na tańsze ceny, zostali zmuszeni do akceptacji wyższych cen przy dostawach w bliskim terminie. Europejskie ceny mozzarelli osiągnęły poziom 3 480 EUR/t EXW w marcu 2026 r. Jednakże rosnąca produkcja mozzarelli w USA utrzymuje tamtejsze ceny na konkurencyjnym poziomie i działa jako sufit ograniczający wzrost cen europejskiego eksportu.

Czerwcowy spadek o -4,6% na GDT może wynikać z faktu, że po silnym wzroście w maju (kiedy krótko pozycjonowani kupujący musieli kupować po każdej cenie) rynek wraca do poziomów bliższych wartości fundamentalnej.

4. Wolumen i liczba uczestników

14 364 ton sprzedanych przy 147 uczestnikach to wzrost wolumenu o ok. 11% w porównaniu z majowymi 12 972 tonami. Liczba uczestników jest nieznacznie niższa (154 vs 147), ale to normalna fluktuacja. Ważniejsze jest to, że wolumen handlu na GDT był na wyraźnym trendzie spadkowym, osiągając 12 972 tony w maju 2026 r. — czerwcowe odbicie jest zatem pozytywnym sygnałem.

Wzrost wolumenu przy jednoczesnym spadku indeksu cenowego o -0,60% oznacza, że kupujący chętnie kupowali produkt — ale tylko po niższych cenach (mozzarella, SMP, WMP). To zachowanie typowe dla rynku, który szuka nowego poziomu równowagi po okresach wzrostu.

5. Synteza: dwie narracje w jednej aukcji

Sesja z 2 czerwca 2026 r. opowiada tak naprawdę dwie odrębne historie.

Pierwsza narracja — tłuszcze rosną: AMF, masło i BMP poruszają się w górę, napędzane przez sezonowy popyt z Indii (lean season), trwały popyt z Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej na tłuszcze rekombinacyjne oraz ekspansję sektora cukierniczego i piekarniczego w Azji. Ta część rynku jest fundamentalnie silna.

Druga narracja — proszki i mozzarella pod presją: PMP i OMP cierpią na strukturalne osłabienie popytu z Chin (mniej mleka w proszku, więcej serów i białek serwatkowych) przy rekordowej globalnej podaży mleka. Mozzarella koryguje po przegrzaniu i pod wpływem rosnącej konkurencji ze strony USA.

Ogólny wskaźnik GDT (-0,60%) maskuje tę dywergencję — jest wypadkową dwóch sprzecznych trendów. Ważniejsze niż sam indeks są pytania: czy indyjski lean season nadal będzie napędzać AMF przez kolejne tygodnie (być może) oraz czy Chiny wrócą po PMP i OMP w drugiej połowie roku (niepewne)?

Pobierz notowania GDT z 2 czerwca 2026r.